Waar begin je als je een 3D animator wilt worden?
Lijkt animeren je gaaf, maar twijfel je of je genoeg "talent" hebt om er je carrière van te maken? Niemand is een geboren artiest, er komt altijd geduld, hard werken en doorzettingsvermogen bij kijken. Wat echt helpt is een goed plan, gedrevenheid en dat je plezier beleeft aan het leerproces.
In dit artikel kijk ik terug op mijn eigen omscholing tot een professionele 3D animator en leg ik uit hoe je zelf de eerste stappen zet naar een carrière in de Nederlandse animatie-industrie
Jong geleerd, oud gedaan?
Frame uit een animatie van mijn eigen stripfiguur gemaakt met Macromedia Flash in 2008
Nu ik erop terugkijk voelt het allemaal heel logisch, maar het duurde even voordat ik voor een carrière als animator durfde te gaan. Toch had ik als kind al veel interesses die passen bij een animator. Ik tekende graag, speelde met action figures (inclusief POEF! en POW! geluidjes) en maakte poppetjes van klei. Bij opa en oma keek ik naar videobanden van The Lion King en Nightmare Before Christmas. Op mijn spelcomputer speelde ik games van Sonic, Rayman en Pokémon, maar ik was nog niet zo bezig met hoe het allemaal gemaakt werd. Hier interesseerde ik mij pas later in, toen ik als tiener met computerprogramma’s experimenteerde, zoals Game Maker en Macromedia Flash (nu Adobe Animate). Voor het eerst bracht ik hiermee met veel plezier mijn eigen stripfiguurtjes tot leven.
Fan art 3D sculptuur van Nintendo’s Bowser Junior, gemaakt met Blender in 2020.
Vooral tijdens het oriënteren naar een studiekeuze op de middelbare school werd mijn interesse voor een carrière in animatie gewekt. Ik bezocht een open dag van de Hogeschool van de Kunsten in Utrecht (HKU), maar was zo onder de indruk van het niveau dat ik niet meer durfde mee te doen aan de toelating. Uiteindelijk koos ik voor een docentenopleiding, iets waar ik ook veel plezier uit haalde. Pas later (midden twintig), toen ik nog steeds creatieve kriebels voelde, maakte ik kennis met 3D software zoals ‘Autodesk Maya’ en ‘Blender’. Voor een periode van ongeveer vier jaar leerde ik via gratis tutorials op YouTube de beginselen van 3D animatie, modelling, rigging en sculpting, gewoon als hobby naast mijn studie en werk.
Van hobbyist naar professional
Hoewel ik in deze periode veel leerde en duidelijk beter werd in het gebruik van 3D software, beschouwde ik het vooral als hobby. Een professionele 3D carrière leek nog behoorlijk buiten bereik, ondanks dat mijn interesse hierin steeds groter werd. Het laatste duwtje in de rug kreeg ik na het zien van ‘Into the Unknown: Making Frozen 2’ op Disney Plus. Het teamwork en de passie waarmee artiesten aan de film werkte inspireerde mij en ik voelde aan alles dat dit mij ook plezier en voldoening zou brengen. ‘Binnen twee jaar word ik een professionele 3D animator’, sprak ik met mijzelf af.
Online omscholen naast mijn vaste baan bleek voor mij de meest (kosten)efficiënte manier om naar een carrière in animatie te switchen. Gratis tutorials op YouTube deden niet genoeg meer voor me, ik had vooral behoefte aan opdrachten met deadlines en professionele feedback. Na wat rondvraag en onderzoek schreef ik mij in bij de Amerikaanse animatieschool ‘Animation Mentor’, waar ik (volledig remote) online cursussen volgde en feedback kreeg van professionele animatoren. Na dit traject van anderhalf jaar voelde ik mij zeker genoeg om als animator te werken in de Nederlandse animatie-industrie. Ik schreef mij in bij de kamer Van Koophandel als zelfstandig ondernemer en kon vrijwel direct als freelance 3D animator aan de slag bij de in Nederland geproduceerde animatiefilm Benjamin Bat (Viktor Vleermuis).
Freelance, contract of loondienst?
Op welke manier je als animator aan de slag gaat is volledig afhankelijk van jouw wensen, ervaring en de behoefte vanuit de markt. Voor een studio of reclamebureau is soms mogelijk om in loondienst te werken als onderdeel van het vaste team. Je wordt dan ingezet op de projecten die door jouw werkgever worden aangenomen.
Naast loondienst is het ook mogelijk om als animator te werken op contractbasis of als zelfstadig ondernemer. Op contractbasis werk je vaak een korte periode onder afgesproken voorwaarden, bijvoorbeeld tot afronding van het project. Als zelfstandige freelance 3D animator word ik vaak tijdelijk ingehuurd om aan een project te werken. Voor hoe lang is sterk afhankelijk van het type project, de doorlooptijd en de hoeveelheid werk. Waar het bij commercials vaak om enkele dagen of weken gaat, wordt ik voor films meerdere maanden ingehuurd. Als freelancer maak je (bij voorkeur schriftelijk) afspraken over je tarief, inzetbaarheid en de te verrichten werkzaamheden.
Ga je als animator freelancen in Nederland, houd er dan rekening mee dat je soms flexibel moet zijn, door schommelingen in de (Nederlandse) markt. Soms werk je maanden aaneengesloten aan een film, maar er zijn ook momenten met weken of enkele maanden downtime tussen opdrachten. Het is goed om hier in je tarief en uitgaven rekening mee te houden, zodat je kan sparen voor de momenten dat het even wat rustiger is. Wat in ieder geval helpt bij het vinden van projecten is dat je jouw netwerk over je beschikbaarheid informeert en dat jouw animatie portfolio up to date en vindbaar is voor potentiële klanten en werkgevers.
Werk vinden en gevonden worden?
Als animator is je demo reel een belangrijk middel om te laten zien wat men van jouw werk kan verwachten. Zorg dat deze vindbaar is op je persoonlijke website, LinkedIn of andere sociale media. Er zijn veel verschillende meningen over de “perfecte” demo reel, maar ik raad in ieder geval aan om binnen twee minuten te laten zien dat je de animatie principes beheerst en wel raad weet met geloofwaardige body mechanics, gezicht animatie, actie scènes en subtiele acting.
Helaas duurt het vaak wel even voordat het werk van een project gedeeld mag worden in jouw demo reel, omdat de film bijvoorbeeld nog niet is uitgebracht. In zo’n geval kan het helpen om tussen projecten door aan wat persoonlijke animaties te werken. Hiermee versterk je jouw portfolio met recent werk en blijf je zichtbaar, waarmee je jouw kansen op het vinden van werk vergroot. Er zijn nog een hoop andere manieren om je zichtbaarheid als animator te vergroten. Wil je hier meer over weten? Lees dan dit artikel over ‘waarom je niet alleen je demo reel, maar ook jouw ontwikkeling als animator moet delen’.
Een goed onderhouden netwerk is misschien nog wel belangrijker dan een sterk portfolio. De meeste projecten heb ik direct of indirect te danken aan mensen uit mijn netwerk. Een sterk netwerk krijg je niet alleen door nieuwe contacten te leggen, maar ook door regelmatig contact te onderhouden met collega’s binnen het vakgebied. Bezoek bijvoorbeeld eens een evenement of een netwerkborrel. Zo laat je jouw gezicht zien en ben je wat beter op de hoogte van waar jouw collega’s in de industrie mee bezig zijn. Stuur ook eens af en toe een berichtje naar iemand waarmee je eerder hebt gewerkt. Het is een laagdrempelige manier om het contact warm te houden en wie weet zijn ze (binnenkort) met een mooie klus bezig waar je bij zou kunnen aanhaken. Zorg dat je netwerk breder is dan enkel mensen met dezelfde rol. Interesseer je bijvoorbeeld in het werk van een 3D modelleur, een regisseur of een producent. Zij zijn vaak al eerder bij het project betrokken en wie weet denken ze aan jou als er een keer een positie in animatie vrij komt. Vaak ben je één of twee handdrukken verwijderd van een potentiële werkgever.
Overweeg jij ook om 3D animator worden, maar weet je niet goed waar je moet beginnen, of wat er allemaal bij komt ? Plan dan een korte kennismaking via basraven.com of stuur me een bericht op LinkedIn.
Of schrijf je in voor de nieuwsbrief en ontvang deze GRATIS PDF: “10 ideeën voor posts waarmee jij je zichtbaarheid als animator vergroot”
Over Bas
Bas Raven is freelance 3D character animator en animatiedocent. Hij begeleidt studenten, afstudeerders en omscholers in hun groei als animator en helpt ze hun plek te vinden in de animatie-industrie.
Op zoek naar een betrokken animator of benieuwd naar wat mentorschap voor jou kan betekenen? Neem een kijkje op basraven.com of stuur een bericht via LinkedIn.
